อาการปวดท้องระหว่างมีประจำเดือนเป็นเรื่องปกติมาก เพราะเป็นช่วงที่มดลูกกำลังกำจัดเยื่อบุโพรงมดลูกออกมา

ผนังโพรงมดลูกจะหดตัว และกีดขวางหลอดเลือดเล็ก ๆ จำนวนมาก เพื่อให้เยื่อบุผนังลอกออก กระบวนการนี้เองที่ส่งสารความเจ็บปวดไปยังสมอง! ในเวลาเดียวกัน ร่างกายของคุณยังปล่อยสารประกอบโพรสตาแกลนดิน (prostaglandins) ทำให้มดลูกหดตัวมากขึ้นอีก อาการปวดท้องของคุณจึงสาหัสกว่าเดิม

 

อาการปวดประจำเดือนแบ่งเป็น 2 กลุ่ม

1. กลุ่มปฐมภูมิ (primary dysmenorrhea)

คือกลุ่มอาการปวดประจำเดือนทั่วไป มักเกิดขึ้นในช่วง 1–2 ปีหลังจากเริ่มมีประจำเดือนครั้งแรก อาจปวดบริเวณท้องน้อยหรือหลัง และอาจเป็นเพียงเล็กน้อยหรือหนักก็ได้ ปกติแล้วอาการจะเริ่มเป็นก่อนประจำเดือนมาเพียงไม่กี่วัน และต่อเนื่องไปในระหว่างที่มีประจำเดือนประมาณ 3 วันแรก ความสาหัสจะลดลงตามอายุที่มากขึ้น และหายไปหลังจากมีลูกคนแรก

2. กลุ่มทุติยภูมิ (secondary dysmenorrhoea)

คือกลุ่มที่อาการปวดท้องมีสาเหตุมาจากความผิดปกติในระบบสืบพันธุ์ มักเริ่มเป็นตั้งแต่เริ่มรอบเดือนและเป็นนานกว่าอาการปวดในกลุ่มปฐมภูมิ เนื่องจากอาการปวดกลุ่มนี้มีสาเหตุมาจากความผิดปกติอย่างอื่น จึงอาจส่งผลกระทบต่อภาวะเจริญพันธุ์ของคุณ โดยโรคบางอย่างสามารถทำลายท่อนำไข่ได้ด้วย เช่น

  • โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (endometriosis)
  • โรคอุ้งเชิงกรานอักเสบ (PID)

สองโรคนี้ยังอาจทิ้งแผลเป็นหรือสร้างเนื้อเยื่อไว้ภายในท่อนำไข่ ทำให้อสุจิผ่านไปปฏิสนธิกับไข่ยากขึ้น!

อาการอื่นๆที่อาจเกี่ยวข้องกับอาการปวดประจำเดือนกลุ่มนี้

  • เนื้องอกมดลูก
  • เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่แบบอยู่ในเนื้อมดลูก (adenomyosis) 

ปวดแบบไหนคือปวดประจำเดือน

  • ปวดแบบกดๆ บริเวณช่องท้อง
  • ปวดบริเวณเอว หลังช่วงล่าง และต้นขา

ในกรณีที่อาการหนักมาก ๆ คุณอาจมีอาการท้องเสียและอาเจียนร่วมด้วย

 

แบบนี้จะมีลูกยากไหม

คุณจะมีลูกยากหรือเปล่า ขึ้นอยู่กับสาเหตุของความเจ็บปวด!

ถ้าปกติคุณไม่ค่อยปวดประจำเดือน แต่ช่วงนี้ปวดแทบทุกเดือนเลย คุณอาจมีอาการปวดประจำเดือนกลุ่มทุติยภูมิ ซึ่งอย่างที่บอกไว้ด้านบนว่า มีสาเหตุมาจากโรคหรือความผิดปกติบางอย่างที่อาจส่งผลต่อโอกาสตั้งครรภ์ของคุณ

  • 30–45 ปี เป็นกลุ่มอายุที่มักมีอาการปวดประจำเดือนกลุ่มทุติยภูมิ

 

แบบนี้ทำยังไงดี

ถ้าคุณปวดประจำเดือนมากผิดปกติ รีบปรึกษาคุณหมอเลยนะคะ! คุณไม่จำเป็นต้องทนทรมานจริงไหม แถมอาการบางอย่างจะแย่ลงเรื่อย ๆ การรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ ย่อมดีกว่า นอกจากนี้อย่างที่หลายคนกังวลคือ อาการปวดประจำเดือนอาจเป็นสาเหตุของโรคที่จะทำให้คุณมีลูกยาก ดังนั้นถ้าคุณกำลังพยายามมีลูก หรืออยากมีลูกในอนาคต รีบให้คุณหมอจัดการเลยค่ะ

 

วิธีบรรเทาอาการเบื้องต้น

  • กินยาแก้ปวดแอสไพริน (aspirin) อะเซตามิโนเฟน (acetaminophen) ไอบูโพรเฟน (ibuprofen) หรือนาโพรเซน (naproxen) ทันทีที่มีอาการหรือเมื่อประจำเดือนมา
  • วางถุงน้ำร้อนหรือขวดน้ำร้อนห่อด้วยผ้าขนหนูบริเวณช่องท้อง
  • อาบน้ำอุ่นก็ช่วยบรรเทาอาการปวดลงได้นะ

 

ดูแลสุขภาพช่วยได้เยอะ!

  • พักผ่อนให้เพียงพอ
  • หลีกเลี่ยงอาหารที่มีเกลือหรือคาเฟอีน
  • หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่หรือดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
  • นวดเบาๆบริเวณหลังช่วงล่างและท้องน้อย
  • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

(อ่านเพิ่มเติม: 5 นิสัยที่ต้องเปลี่ยนเพื่อให้มีลูกง่ายขึ้น)